انتخاب های مرتبط

منوی اصلی

تحقیق و توسعه

استرس گرمايي و راهکارهاي تغذيه اي مقابله با آن

استرس گرمايي به عنوان يک مشکل جدي در پرورش طيور محسوب مي شود. همانطور كه در قسمت اول به آن اشاره شد، طيور به طور طبيعي در هوای گرم ميزان مصرف دان را كاهش مي دهد، بنابراين طبيعي است كه پرورش دهندگان به دنبال راهكارهائي جهت تحريك مصرف دان در طي استرس گرمايي باشند. در اين قسمت به راهکارهاي خوراکدهي و تغذيه اي، براي تشويق جوجه به مصرف خوراک، براي به حداقل رساندن اثرات سوء استرس گرمايي بحث خواهد شد قبل از پرداختن به راهکارهاي تغذيه اي، اين نکته بايد مد نظر قرار گيرد، که طي دوره گرما تهويه فارم بايد به حداكثر برسد، تا علاوه بر خنك شدن بدن طيور با استفاده از جريان هوا، رطوبت، دي اكسيد كربن و گاز آمونياك توليد شده نيز از سالن خارج شود. همچنين، دسترسي کافي جوجه هايي كه در شرايط استرس گرمايي هستند، به آب خنك و كافي بسيار ضروري است. در اين رابطه ازدياد تعداد آبخوري ها مي تواند بسيار مؤثر باشد. به ياد داشته باشيد، طيور در دوران گرما تمايل كمتري به تحرك داشته و بايد آبخوري ها در كمترين فاصله از آنها قرار گيرد. راهکارهاي تغذيه اي مقابله با استرس گرمايي
• الگوي مصرف خوراک
مطالعات نشان مي دهد که محدوديت خوراک طي ساعات گرم روز (9 صبح تا 4 بعد از ظهر)، نسبت به خوراکدهي آزاد، باعث بهبود ضريب تبديل جوجه ها و تلفات کمتر شده است. حتي در صورت عدم بهبود عملکرد، مي تواند اثرات سوء حرارت بالا را کاهش مي دهد. يعني اين جوجه ها حرارت بالاي محيط را بيشتر تحمل مي کنند.
• خود انتخابي
شواهدي وجود دارد مبني بر اينکه جوجه هاي اهلي و وحشي مي توانند مصرف خوراکشان رابا انتخاب در نوع ماده مغذي مختلف، براي دستيابي به احتياجات فيزيولوژيک تنظيم کنند. خود انتخابي به پرنده اين اجازه را مي دهد که احتياجات روزانه اش را با راندمان بالا در ساعات خنک روز تامين کند. برخي مطالعات نشان داده، جوجه هايي که در حرارت بالا (35-25 درجه سانتي گراد) نگهداري مي شوند، اگر قدرت انتخاب داشته باشند در مقايسه با جيره کامل، ترجيح ميدهند پروتئين کمتر و انرژي بيشتري مصرف کنند. که دليل آن اين است که با اين کار از توليد حرارت بالا از متابوليسم پروتئين در بدن جلوگيري مي شود. اگرچه نتايج آن مي تواند تحت تاثير خواصي چون سايز اجزاء، سن شروع برنامه خود انتخابي، کيفيت منبع پروتئين و انرژي و درصد پروتئين قرار گيرد
• حالت فيزيکي جيره
طيور خوراک پلت را به مش ترجيح مي دهد (مخصوصا در محيط گرم). چون به فعاليت کمتري براي خوردن و برآورده شدن احتياجات نياز دارد. در صورت دادن جيره مش، تغيير جيره از فرم نرم به زبر در جوجه گوشتي در شرايط آب و هوايي گرم، مي تواند باعث بهبود عملکرد شود. چون باعث افزایش زمان ماندگاری خوراک در دستگاه گوارش و به دنبال آن افزایش قابلیت هضم می شود. افزايش زمان ماندگاري اجزاء زبر در دستگاه گوارش باعث دفع کمتر آب نیز مي شود. چون نسبت به جيره نرم به پرنده اين امکان را مي دهد که آب بيشتري از دستگاه گوارش بازجذب کرده، که به کم کردن بار گرما تحت شرايط استرس گرمايي کمک می کند.
• خوراک دهي مرطوب
افزودن آب به خوراک به عنوان تاثير مثبت روي عملکرد پرندگان شناخته شده است. اين راهکار، به وضوح باعث بهبود مصرف خوراک، افزايش وزن و کاهش ضريب تبديل خوراک در مقايسه با پرندگاني که خوراک خشک دريافت مي کنند مي شود. به علاوه، به علت سرعت عبور پايين تر خوراک در لوله گوارش و همچنين به علت کاهش ويسکوزيته خوراک مرطوب، پيش هضم و جذب معده اي و روده اي تحريک شده و امکان جذب بهتر خوراک به خاطر نفوذ سريع تر آنزيم هاي هضمي به اجزاء خوراک شده و نتيجتا کارايي هضم افزايش مي يابد. افزون بر اين ها اگر آنزيم به خوراک مرطوب افزوده شود، قابليت دسترسي سوبسترا با آن افزايش مي يابد، که نتيجتا باعث افزايش جذب مواد مغذي مي شود. همچنين استفاده از مخمر در جيره مرطوب باعث افزايش وزن بدن مي شود.
• افزايش غلظت مواد مغذي جيره
در طي استرس گرمايي، پرنده براي کاهش توليد حرارت در بدن مصرف خوراک را کاهش مي دهد. در نتیجه، مصرف اغلب مواد مغذي کاهش مي يابد، که باعث کاهش سايز تخم مرغ، ضخامت پوسته و توليد تخم مرغ در مرغ هاي تخم گذار و کاهش راندمان رشد جوجه در طيور گوشتي مي شود. براي اطمينان از مصرف کافي پروتئين مي توان 2-1 درصد پروتئين جيره را بالا برد، که اشکال آن افزايش حرارت توليدي در بدن به خاطر متابوليزم پروتئين است. راه حل بهتر آن افزودن اسيدهاي آمينه ضروري به جيره مانند ليزين و متيونين است. مقدار انرژي جيره در دوره گرما بهتر است افزايش يابد، که به اين منظور از مکمل چربي مي توان استفاده نمود، که هم باعث خوش خوراکي جيره و هم نسبت به ساير منابع انرژي، مقدار حرارت توليدي کمتري در اثر متابوليزم آن در بدن توليد مي¬شود.
• بالانس مينرال ها و ويتامين ها
در طي استرس گرمايي، ممکن است ناهماهنگي در بالانس کاتيون-آنيون بدن طيور اتفاق بيفتد. بنابراين گنجاندن اجزاي متنوع در جيره يا آب، راه حل مناسب براي کم کردن اثرات سوء استرس گرمايي است. ويتامين C و جوش شيرين، الکتروليت هاي بسيار رايج مورد استفاده در مناطق گرمسيري و نيمه گرمسيري در صنعت توليد گوشت مرغ است. موارد استرس زا مانند بيماري و استرس گرمايي، مي تواند احتياجات مرغ را به ويتامين C و بتائین افزايش دهد. نياز جوجه به ويتامين C براي متابوليسم اسيدهاي آمينه و مينرال ها و همچنين سنتز هورمون هاي جنسي مثل تستسترون مي باشد. در طي استرس گرمايي، جوجه نمي تواند مقدار کافي ويتامين C براي رفع نيازهاي فيزيولوژيکش سنتز کند. بنابراین، افزودن آن به آب آشاميدني مي تواند اثرات مفيدي به همراه داشته باشد. تحقيقات نشان داده که افزودن جوش شيرين به جيره در هواي گرم، طيور را به خوردن غذا و آب ترغيب کرده و باعث بهبود افزايش وزن جوجه مي شود.
نتيجه گيري:
طي ماه هاي گرم سال مخصوصا در فارم هايي با مديريت ضعيف، مصرف خوراک طيور براي کاهش حرارت توليدي در بدن کاهش مي بابد. که باعث کمبود انرژي و مواد مغذي دريافتي در بدن مي شود، که نتيجه آن کاهش رشد طيور است. به ياد داشته باشيد که هر راهكار مديريتي كه مصرف دان را تشديد كرده يا موجب ازدياد فعاليت بدني در طي اوج دوران گرما شود، اثرات منفي اقتصادي و توليدي به همراه خواهد داشت. زيرا ازدياد مصرف دان توليد حرارت ناشي از متابوليسم را افزايش داده و احتمالاً ميزان تلفات را نيز افزايش خواهد داد. بنابراين براي حداقل نمودن اثرات سوء گرما راهکارهاي خوراکدهي و تغذيه اي مناسب بايد اعمال شود، تا عملکرد طيور کاهش پيدا نکند.
منابع: 1. Daghir, N.J., 2009. Nutritional strategies to reduce heat stress in broilers and broiler breeders. Lohmann information. 44 (1): 6. 2. Morêki J. C. 2008. Feeding strategies in poultry in hot climate. Non-Ruminants Division, Dep. Anim. Prod. 3. Syafwan, S., R.P. Kwakkel and M.W.A. Verstegen. 2011.Heat stress and feeding strategies in meat type chickens. World's Poultry Sci. J., 67(4): 653- 674